e-List przewozowy w Turcji (e-İrsaliye): jak go wystawić

Czym jest e-List przewozowy (e-İrsaliye)?

e-List przewozowy (e-İrsaliye) to elektroniczny odpowiednik papierowego dokumentu wysyłki (sevk irsaliyesi), wystawianego w Turcji przy wysyłce towaru. Ma taki sam charakter prawny jak dokument papierowy; podobnie jak e-Faktura (e-Fatura) trafia do odbiorcy przez zamknięty system GİB, tureckiej administracji skarbowej. Różnica polega na tym, co dokument rejestruje: e-List przewozowy rejestruje wyjazd towaru, e-Faktura rejestruje finansową stronę sprzedaży. To dwa odrębne dokumenty; żaden nie zastępuje drugiego.

Kiedy wystawia się e-List przewozowy?

Zanim towar zostanie faktycznie wysłany. Gdy pojazd rusza w drogę, dokument musi być już wystawiony i wysłany do odbiorcy. Przez cały czas przewozu w pojeździe znajduje się wydruk lub elektroniczny obraz e-Listu przewozowego, okazywany podczas kontroli; oryginał dokumentu ma postać elektroniczną.

Jak wystawić e-List przewozowy: sześć kroków

1. Otwórz nowy dokument. Utwórz dokument > e-List przewozowy.
2. Wybierz profil. Przy zwykłej wysyłce używa się profilu podstawowego (Temel). Przy wysyłce owoców i warzyw objętych Hal Kayıt Sistemi (HKS, turecki system rejestracji rynków hurtowych) wybiera się profil HKS, a przy wysyłce wyrobów stalowych objętych İDİS — profil İDİS.
3. Wprowadź odbiorcę. Wybiera się go spośród odbiorców zarejestrowanych z numerem podatkowym; adres i urząd skarbowy pochodzą z rekordu.
4. Wpisz wysyłane towary. Nazwę towaru lub usługi, ilość i jednostkę wprowadza się wiersz po wierszu.
5. Uzupełnij dane przewozu. Przewoźnik, numer rejestracyjny pojazdu, kierowca i faktyczna data wysyłki. Numer rejestracyjny i kierowca muszą odpowiadać pojazdowi i osobie, które faktycznie przewożą towar.
6. Sprawdź podgląd i wyślij. Gdy dokument dotrze do odbiorcy, jego status śledzi się na liście; do czasu odpowiedzi odbiorcy widnieje jako „Oczekuje na akceptację”.

Czym jest odpowiedź na e-List przewozowy?

Po odebraniu towaru odbiorca odpowiada na dokument: przyjmuje całość, przyjmuje część i odrzuca resztę albo odrzuca wszystko. Odpowiedź także przychodzi przez system i rejestruje, jak wysyłka faktycznie się zakończyła. W przypadku dokumentów skierowanych do Ciebie tę samą odpowiedź udziela się, przegląda i pobiera z listy dokumentów przychodzących.

Wystawienie faktury po nadejściu odpowiedzi zapobiega temu, by na fakturę trafiła ilość, której odbiorca nie przyjął.

Kogo obowiązuje e-List przewozowy?

Najpierw trzeba być zarejestrowanym w e-Fakturze; e-List przewozowy uruchamia się na tej podstawie. O tym, kto jest zobowiązany, decydują komunikaty GİB; zakres zależy zarówno od branży (np. paliwa, nawozy, wyroby stalowe, owoce i warzywa), jak i od obrotu. Sprawdź swoją sytuację w ogłoszeniach na stronie e-belge GİB lub u swojego doradcy podatkowego; ogłoszenia GİB śledzimy chronologicznie w kalendarzu przepisów e-belge. Firma, która nie jest zobowiązana, może przejść dobrowolnie.

Przez portal GİB czy przez integratora?

Tak jak przy e-Fakturze, są trzy drogi: bezpłatny portal GİB, podłączenie własnego systemu do GİB albo integrator specjalny. Firmie, która wysyła kilka przesyłek dziennie, wystarczy portal. Jeśli rekord wysyłki powstaje już w systemie ERP lub w oprogramowaniu magazynowym, integrator specjalny zamienia te same dane w dokument bez ponownego wpisywania. O różnicy między metodami przeczytasz w artykule czym jest integrator specjalny, a o tych samych krokach po stronie faktury — w poradniku jak wystawić e-Fakturę.

ELPO od 2015 roku znajduje się na liście integratorów specjalnych GİB; e-List przewozowy działa na tym samym koncie co e-Faktura. Program do e-Listu przewozowego