Специјален интегратор во Турција: што е и дали е обврска?

Што точно е специјален интегратор?

Во Турција специјален интегратор (özel entegratör) е посредник што добил дозвола од Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB, турската Управа за приходи) и е овластен во име на даночниот обврзник да креира, потпишува, доставува до GİB и чува електронски документи како e-Fatura (е-фактура), e-Arşiv (е-архивска фактура) и e-İrsaliye (е-испратница). Дозволата се дава според општите соопштенија на Vergi Usul Kanunu (VUK, турскиот Закон за даночна постапка) и се води во официјална листа што ја објавува GİB. Соработката со посредник што не е на листата ја доведува во ризик правната важност на издадените документи.

Ако сакате да ги видите сите овластени фирми: 93 фирми на листата на специјални интегратори на GİB на една страница, со покраина и контакт податоци.

Три методи: портал, интеграција, специјален интегратор

GİB признава три патишта за е-документи, а изборот целосно зависи од обемот на вашите трансакции.

• Портал на GİB — Документите ги издавате рачно на сопствениот екран на GİB. Бесплатен е, но не е практичен освен за деловни субјекти со мал месечен број документи што не сакаат ERP интеграција.
• Директна интеграција — Сопствениот систем го поврзувате со GİB. Потребни се сопствен развоен тим, сервер што работи без прекин и следење на прописите; обично ја избираат организации со многу голем обем.
• Специјален интегратор — Посредникот го презема целото техничко оптоварување; вие од вашиот ERP повикувате еден API. Ова е изборот на повеќето средни и големи деловни субјекти.

Разлика меѓу специјален интегратор и интегратор

Во секојдневниот говор, „интегратор“ најчесто значи специјален интегратор. Во терминологијата на GİB, пак, разликата е во методот: кај директната интеграција обврзникот го поврзува сопствениот информатички систем со GİB и за тоа добива посебна дозвола од GİB; кај специјалната интеграција оваа работа во име на обврзникот ја врши специјален интегратор што има дозвола од GİB. Со други зборови, разликата е чиј систем го доставува документот до GİB.

Дали специјалниот интегратор е задолжителен за е-фактура?

Не. Обврзникот што мора да премине на е-фактура избира еден од трите методи погоре; бесплатниот портал на GİB е еден од нив. Специјален интегратор се избира кога бројот на документи расте или кога сакате фактурата да ја издавате директно од вашиот ERP или сметководствен програм.

Што значи „специјален интегратор“ во барањето за е-фактура?

Ако во барањето како метод изберете специјална интеграција, тоа значи дека документите ќе ги издавате не преку порталот на GİB, туку преку системот на овластен специјален интегратор. Во тој случај и постапката за регистрација се води преку интеграторот што сте го избрале; во овој чекор е потребен mali mühür (финансиски печат, електронски печат за компании) или е-потпис.

Од што зависат цените на специјалниот интегратор?

Нема единствена ценовна листа; цената зависи од три работи: годишниот број документи (кредити или пакет), типовите документи што се користат (само е-фактура или и е-архив и е-испратница) и дали врската со ERP е веќе достапна. Кога ги споредувате понудите, проверете дали трошоците за инсталација, годишно одржување и чување се наведени посебно; споредете го годишниот вкупен износ за ист број документи.

Може ли да се откаже е-фактура издадена преку специјален интегратор?

Откако е-фактурата ќе стигне до примачот, не може да се избрише кај интеграторот. Примачот може да приговори на содржината на фактурата во рок од осум дена според член 21 од Türk Ticaret Kanunu (турскиот Трговски законик). Преку кој канал се пријавува откажувањето или приговорот (одбивање во системот кај трговска фактура, во другите случаи известување за откажување/приговор до GİB) зависи од сценариото на документот; заедно со вашиот интегратор разјаснете по кој пат ќе оди вашата трансакција.

Може ли да се смени специјалниот интегратор?

Може. При преминот главното прашање не е софтверот, туку чувањето и пристапот до документите што се кај стариот интегратор. За сите чекори погледнете го водичот за промена на интегратор за е-фактура.

Првото што треба да се провери пред изборот: листата на GİB

Не е доволно фирмата да каже дека е „одобрена од GİB“; нејзиното име мора да се наоѓа на листата. Листата се објавува на веб-страницата на GİB за е-документи и редовно се ажурира. Пребарајте ја листата по правниот назив на фирмата со која разговарате — маркетиншкото име и правниот назив на компанијата може да се разликуваат, затоа проверувајте по правниот назив. ELPO Bilişim е специјален интегратор регистриран на оваа листа.

Седум прашања пред потпишување договор

1. Колку типови документи има? Денес можеби користите само e-Fatura; кога ќе дојде обврската за e-İrsaliye, нема да сакате да барате втор интегратор. ELPO e-Belge нуди пет типа документи (e-Fatura, e-Arşiv, e-İrsaliye, e-SMM, e-MM) во една сметка.
2. Дали ажурирањата според прописите се вклучени во претплатата? Техничките упатства на GİB се менуваат во текот на годината. Побарајте писмено дали ажурирањата се наплаќаат дополнително.
3. Дали има доказ за врска со вашиот ERP? Прашајте дали постои готова врска за сметководствениот или ERP софтверот што го користите, а ако не постои, побарајте да ја видите API документацијата.
4. Како се управува со грешките? Дали одговорите за одбивање од GİB пристигнуваат во разбирлива форма, дали повторното испраќање е автоматско, дали се следи рокот на важење на финансискиот печат?
5. Рок на чување и пристап. Документите мора да бидат достапни во текот на целиот законски рок на чување; уште од почеток разјаснете во каков формат ќе ги добиете вашите податоци по завршувањето на договорот.
6. Што се случува при прекин? Секој час во кој не можете да издавате фактури ја запира вашата работа; каналот за поддршка и времето на интервенција треба да бидат запишани во договорот.
7. Од што зависи цената? Кредити, фиксен месечен износ или се менува според типот на документ? Побарајте вкупниот годишен трошок да се пресмета со вашиот број документи.

Колку трае преминот?

Она што обично го продолжува процесот не е софтверот, туку набавката на финансискиот печат и средувањето на податоците за клиенти/производи во постојниот ERP. Да се започне однапред, наместо да се аплицира блиску до датумот на обврската, е најлесниот дел од преминот.

Следен чекор

За праговите и датумите на обврската погледнете го водичот за задолжителен премин на е-фактура, а за деталите за типовите документи страницата ELPO e-Belge. За понуда според вашиот број документи пополнете го формуларот за понуда.