e-Faktura və e-Arxiv faktura fərqi nədir? (Türkiyə)

Bir cümlədə fərq

Türkiyə qaydalarına görə, alıcı da e-Faktura (e-Fatura) sistemində qeydiyyatdadırsa e-Faktura, qeydiyyatda deyilsə e-Arxiv Faktura (e-Arşiv Fatura) yazılır. Sənədin maliyyə qüvvəsi hər ikisində eynidir; dəyişən fakturanın alıcıya necə çatmasıdır.

e-Faktura: sistemdən sistemə

Hər iki tərəf qeydiyyatlı istifadəçidirsə, faktura GİB-in (Türkiyə Gəlir İdarəsi) infrastrukturu vasitəsilə birbaşa alıcının sisteminə düşür. Alıcı sənədi qəbul və ya rədd edə bilər; bu cavab da elektron qaydada qayıdır. Kağız çap lazım deyil, çatdırılma qeydi sistemdə saxlanılır.

e-Arxiv: qeydiyyatda olmayan alıcıya

Alıcı e-Faktura istifadəçisi deyilsə — son istehlakçılar və əhatə dairəsindən kənar müəssisələr — sənəd e-Arxiv Faktura kimi tərtib edilir. Faktura elektron şəkildə yaradılır və saxlanılır, alıcıya e-poçt və ya kağız çapla çatdırılır. Tərtib edən tərəf üçün proses yenə tamamilə elektrondur; GİB-ə hesabatı ayrıca verilir.

Düzgün növü kim müəyyən edir?

Əl ilə qərar vermək səhvə açıqdır, çünki bu gün əhatədən kənar olan müştəri sabah e-Faktura istifadəçisi ola bilər. Düzgün qayda belədir: faktura yazılmazdan əvvəl alıcının VKN/TCKN nömrəsi GİB-in vergi ödəyiciləri siyahısında yoxlanılır və sənəd növü buna görə seçilir. ELPO e-Belge-də bu sorğunu portaldakı Mükellef Sorgu aləti ilə VKN və ya TCKN daxil edərək aparırsınız.

Səhv növdə yazılsa nə olur?

e-Faktura istifadəçisi olan alıcıya e-Arxiv faktura yazılarsa, sənəd alıcının sisteminə düşmür və mühasibatlıqda uyğunlaşdırma problemi yaranır; düzəliş üçün ləğv və yenidən tərtib lazımdır. Əks halda isə GİB fakturanı çatdıracağı ünvan tapmır. Hər iki halda əlavə iş yükü və vaxt itkisi yaranır — buna görə fakturanı yazmazdan əvvəl alıcını yoxlamaq vacibdir.

Növbəti addım

Əhatəyə düşüb-düşmədiyinizi keçid öhdəliyi bələdçisindən yoxlaya, beş sənəd növünün hamısı üçün ELPO e-Belge səhifəsinə baxa bilərsiniz.