e-Faktura va e-Arxiv faktura farqi nima? (Turkiya)
Turkiyada ikkalasi ham elektron faktura, lekin oluvchi va yuborish yo'li farq qiladi. Qaysi mijozga qaysi biri yoziladi, noto'g'ri turda yozilsa nima bo'ladi?
Bir jumlada farq
Turkiya qoidalariga ko'ra, oluvchi ham e-Faktura (e-Fatura) tizimida ro'yxatdan o'tgan bo'lsa e-Faktura, o'tmagan bo'lsa e-Arxiv Faktura (e-Arşiv Fatura) yoziladi. Hujjatning moliyaviy kuchi ikkalasida ham bir xil; o'zgaradigani — fakturaning oluvchiga qanday yetib borishi.
e-Faktura: tizimdan tizimga
Ikkala tomon ham ro'yxatdan o'tgan foydalanuvchi bo'lsa, faktura GİB (Turkiya Daromadlar boshqarmasi) infratuzilmasi orqali to'g'ridan-to'g'ri oluvchining tizimiga tushadi. Oluvchi hujjatni qabul qilishi yoki rad etishi mumkin; bu javob ham elektron shaklda qaytadi. Qog'ozga chiqarish shart emas, yetkazish yozuvi tizimda saqlanadi.
e-Arxiv: ro'yxatdan o'tmagan oluvchiga
Oluvchi e-Faktura foydalanuvchisi bo'lmasa — yakuniy iste'molchilar va qamrovdan tashqaridagi korxonalar — hujjat e-Arxiv Faktura sifatida rasmiylashtiriladi. Faktura elektron shaklda yaratiladi va saqlanadi, oluvchiga elektron pochta yoki qog'oz nusxa orqali yetkaziladi. Yozuvchi tomon uchun jarayon baribir to'liq elektron; GİB'ga hisoboti alohida beriladi.
To'g'ri turni kim belgilaydi?
Qo'lda qaror qilish xatoga moyil, chunki bugun qamrovdan tashqaridagi mijoz ertaga e-Faktura foydalanuvchisi bo'lishi mumkin. To'g'ri tartib shunday: hisob-faktura yozilishidan oldin xaridorning VKN/TCKN raqami GİB soliq to'lovchilari ro'yxatida tekshiriladi va hujjat turi natijaga qarab tanlanadi. ELPO e-Belge'da bu tekshiruvni portaldagi Mükellef Sorgu vositasi orqali VKN yoki TCKN kiritib bajarasiz.
Noto'g'ri turda yozilsa nima bo'ladi?
e-Faktura foydalanuvchisi bo'lgan oluvchiga e-Arxiv faktura yozilsa, hujjat oluvchining tizimiga tushmaydi va buxgalteriyada solishtirish muammosi chiqadi; tuzatish uchun bekor qilish va qayta rasmiylashtirish kerak. Teskari holatda esa GİB fakturani yetkazadigan manzil topa olmaydi. Ikkala holatda ham qo'shimcha ish va vaqt yo'qotilishi yuzaga keladi — shuning uchun hisob-fakturani yozishdan oldin xaridorni tekshirish muhim.
Keyingi qadam
Qamrovga kirish-kirmasligingizni o'tish majburiyati qo'llanmasidan tekshirishingiz, besh hujjat turining barchasi uchun ELPO e-Belge sahifasiga qarashingiz mumkin.