CSMS nədir? Şarj proqramı və Türkiyədəki təminatçılar

Əvvəlcə qarışdırılan iki rolu ayıraq

Elektromobillərin şarjında ən çox qarışdırılan şey şəbəkəni işlədən şirkət ilə həmin şəbəkəni idarə edən proqramı hazırlayan şirkətin eyni sanılmasıdır. Bunlar ayrı işlərdir:

• CPO (Charge Point Operator) — şarj stansiyalarını quran, işlədən və elektrik enerjisini satan tərəf. Türkiyədə EPDK-dan (Türkiyənin Enerji Bazarını Tənzimləmə Qurumu) şarj şəbəkəsi operatoru lisenziyası alır. Sürücüyə faktura kəsən tərəf budur.
• CSMS (Charging Station Management System) — cihazları OCPP ilə idarə edən, tarif, avtorizasiya, CDR yaradılması, rouminq və üzləşdirməni həyata keçirən proqram təminatı. CPO onu ya satın alır, ya da özü hazırlayır.

Yəni şarj şəbəkəsi brendi CSMS məhsulunun rəqibi deyil; çox vaxt onun müştərisidir. SmartŞarj CSMS-dir — ELPO şarj şəbəkəsi operatoru deyil; sahədə görünən brend müştərinindir.

CSMS sahəsində fəaliyyət göstərən proqram təminatçıları

Əlifba sırası ilə, tam deyil və heç bir sıralama və ya üstünlük iddiası daşımır. Hər şirkətin cari imkanları və qiymətləri onun öz mənbəyindən yoxlanılmalıdır; burada yalnız bu sahədə fəaliyyət göstərdikləri qeyd olunur.

• AMPECO (Bolqarıstan) — şarj şəbəkəsi idarəetmə proqramı
• ChargePoint (ABŞ) — şarj avadanlığı və şəbəkə proqramı
• Driivz (İsrail) — şarj şəbəkəsi idarəetmə proqramı
• SmartŞarj (ELPO Bilişim, Türkiyə) — aşağıda ayrıca izah olunur
• Monta (Danimarka) — şarj idarəetmə platforması
• Virta (Finlandiya) — şarj şəbəkəsi idarəetmə platforması

CSMS seçərkən veriləcək suallar

1. OCPP-nin hansı versiyaları dəstəklənir? 1.6J geniş yayılıb, 2.0.1 yeni cihazlarda tələb olunur. Təkcə “OCPP uyğun” ifadəsi kifayət deyil — versiya və profili soruşun.
2. Rouminq üçün OCPI varmı, hansı versiya? Digər şəbəkələrin sürücülərini qəbul etmək və onlarla üzləşdirmə aparmaq bundan asılıdır.
3. CDR yaradılması və üzləşdirmə necə işləyir? Sayğac məlumatlarının faktura ilə necə uyğunlaşdırıldığına baxın.
4. Öz brendinizlə çıxa bilirsinizmi (white-label)? Sürücü tətbiqi və panel sizin brendinizi daşıya bilməlidir.
5. EPDK qarşısında hesabat öhdəlikləri dəstəklənirmi? Türkiyədə fəaliyyət göstərirsinizsə, bu ayrıca bir təbəqədir.
6. Cihazdan asılı deyilmi? Yalnız bir marka cihazla işləyən proqram gələcəkdəki tədarük seçimlərinizi daraldır.
7. Məlumatlar və müştəri əlaqəsi kimdədir? Sürücü məlumatlarının və ödənişlərin yığılmasının kimdə olduğu müqavilədə aydın olmalıdır.

SmartŞarj bu mənzərədə harada dayanır?

• ELPO CPO deyil. Biz şarj şəbəkəsi işlətmirik, eyni sürücü üçün sizinlə yarışmırıq. Sahədə müştərinin brendi görünür.
• OCPP və OCPI ilə işləyir; sürücülər üçün mobil tətbiq (SmartCharge) proqramın bir hissəsidir, ayrıca məhsul deyil.
• e-Belge eyni dam altında. ELPO Bilişim GİB-in (Türkiyə Gəlir İdarəsi) rəsmi xüsusi inteqratorlar siyahısında yer alır — şarjdan yaranan faktura ikinci inteqrator müqaviləsi tələb etmir (e-Belge Türkiyənin elektron sənəd sistemidir).
• Avadanlıq istəyə bağlıdır. AC/DC şarj cihazları da təklif olunur, lakin proqram cihazdan asılı olmadan işləyir.

Ətraflı məlumat üçün SmartŞarj səhifəsinə baxa, terminlərin tərifləri üçün CSMS seçimi bələdçisini oxuya bilərsiniz.