Cortex pudak syny
Elektrik paýlaýjy kompaniýa
Hil koeffisiýenti döwrüň ahyrynda däl, döwrüň dowamynda görünýär
SCADA, öçmeleri dolandyryş ulgamy we hasap-faktura ulgamy öz ýerinde galýar. Bu ulgamlaryň töweregindäki işler — täjirçilik hiliniň möhletleri, öwez tölegi, maýa goýumlary kabul etmek, meýilleşdirilen tehniki hyzmat, bikanun sarp etme baradaky namalar, barlag kemçiligi we kadalaşdyryjy hasabatlaryň senenamasy — Cortex-de alnyp barylýar. Möhlet dolmazdan öň jogapkär işgäre, dolanda bolsa ýokary basgançaga habar berilýär.
- 19 / 21
- 2023-nji ýylda hil standartlaryny ýerine ýetirip bilmedik paýlaýjy kompaniýalar; girdeji çägine jemi 280 million TL täsir
- 557 müň
- ulanylýan transformator · 1,49 million kilometr liniýa
- 59%
- pudak işgärleriniň potratçylaryň düzümindäki paýy — olar bilen bolan betbagtçylyk kompaniýanyň hasabyna ýazylýar
Ýolbaşçylar üçin gysgaça mazmun
Bu pudakda nämäniň üýtgeýändigi alty bentde.
Hil koeffisiýenti döwrüň dowamynda yzarlanýar
Öçme görkezijileri, täjirçilik hiliniň möhletleri we sarp edijileriň kanagatlanmasy sebitler boýunça we çäge galan aralyk bilen görünýär. Döwrüň ahyrynda girdeji çägine boljak täsir öňünden çaklanylýar.
Täjirçilik hiliniň möhletleri iş buýrugy bilen bilelikde sanalýar
Birikdirmek, hasaplaýjy, ýüzlenme we enjamlara ýetirilen zyýan boýunça standartlar iş buýrugy açylan pursadyndan yzarlanyp başlanýar. Möhlet dolmazdan öň jogapkär işgäre, dolanda bolsa ýokary basgançaga habar berilýär.
Öwez tölegi öz başlangyjy bilen we öz wagtynda tölenýär
Çäkden geçen sarp edijiler üçin öwez tölegi boýunça tabşyryk awtomatik açylýar; 20 günlük töleg möhleti yzarlanýar. 30-njy apreldäki hasabat ýazgylardan taýýarlanýar.
Maýa goýumlaryň we tehniki hyzmatyň ýerine ýetirilişi şol pursatda görünýär
Maýa goýum çägi, deslapky kabul paýy we meýilleşdirilen tehniki hyzmata eýerilişi sebitler boýunça yzarlanýar. Bäşinji döwürde jerime sebäbi bolýan gijikdirmeler barada öňünden habar berilýär.
Barlag kemçilikleri subutnama bilen ýapylýar
Ministrligiň, TEDAŞ-yň (Türkiýäniň döwlet elektrik paýlaýyş kompaniýasy), EPDK-nyň (Türkiýäniň energetika bazaryny kadalaşdyryjy edarasy) we içki auditiň kemçilikleri bir binýatda yzarlanýar. Indiki barlag üçin öňki kemçilikleriň ýagdaýy bir amal bilen hasabat görnüşinde taýýarlanýar.
Ylmy-barlag býudjeti taslamalar arkaly dolandyrylýar
Ýanwar we iýul ýüzlenme döwürleri, toparyň kararlary, býudjetiň ulanylyşy we ÜR-GE (önüm işläp düzmek) taslamalarynyň möhletleri taslamanyň ýazgysynda yzarlanýar.
Pudagyň sanlary
- 19 / 21
- 2023-nji ýylda hil standartlaryny ýerine ýetirip bilmedik paýlaýjy kompaniýalar; girdeji çägine jemi 280 million TL täsir
- 557 müň
- ulanylýan transformator · 1,49 million kilometr liniýa
- 59%
- pudak işgärleriniň potratçylaryň düzümindäki paýy — olar bilen bolan betbagtçylyk kompaniýanyň hasabyna ýazylýar
- 48 sagat
- meýilleşdirilen öçme barada öňünden yglan etmegiň möhleti
- 90 gün
- bikanun sarp etme ýüze çykarylanda hasaplaýyş möhleti; resminamaly ýagdaýlarda iň köp 12 aý, nägilelik möhleti 6 aý
- 472
- 2014–2024-nji ýyllarda pudakda kabul edilen ylmy-barlag (Ar-Ge) taslamalary
Bu pudakda Cortex-de alnyp barylýan işler
19 mowzuk. Olaryň her biriniň aşagynda näme üçin gözegçiligi talap edýändigi ýazylan — köpüsi möhlete, subutnama ýa-da jeza çäresine bagly.
- 01
Baş direktoryň kesgitlän ugry: hil maksatlary, maýa goýum, tehniki hyzmat, ýitgi we bikanun sarp etme
Paýlaýjy kompaniýanyň ugry kadalaşdyryjy maksatlar bilen kesgitlenýär: üpjünçiligiň üznüksizligi, maýa goýum çäginiň ýerine ýetirilişi, meýilleşdirilen tehniki hyzmat maksatnamasy, ýitgi we bikanun sarp etme boýunça maksat hem-de sarp edijileriň kanagatlanmasy.
- 02
Baş edaranyň görnüşi we emeli aňyň orny
Haýsy sebitde öçmäniň dowamlylygy çäge ýakynlaşýar, haýsy maýa goýum yzda galýar, haýsy şikaýatyň möhleti dolmakda, haýsy barlag kemçiligi açyk — jogap soralmazdan gelmelidir.
- 03
Hyzmatyň hil görkezijileri we hil koeffisiýenti
Üpjünçiligiň üznüksizligi, täjirçilik hili we sarp edijileriň kanagatlanmasy görkezijileri girdeji çägine gönüden-göni täsir edýär. 2023-nji ýylda 21 kompaniýadan 19-sy standartlary ýerine ýetirip bilmändir, girdeji çägine jemi 280 million TL täsir edipdir.
- 04
Öçmeleri dolandyrmak, meýilleşdirilen öçme barada habar bermek we öwez tölegi
Öçme ýazgysy SCADA-da we öçmeleri dolandyryş ulgamynda galýar. Onuň töweregindäki işler gözegçiligi talap edýär: meýilleşdirilen öçmäniň azyndan 48 sagat öň yglan edilmegi, yglan edilmedik öçmäniň girdejä täsiri, öwez töleginiň möhletleri.
- 05
Barlag kemçilikleri we düzediş çäreleri
Paýlaýjy kompaniýa ýylda azyndan bir gezek Ministrligiň (Türkiýäniň Energetika we tebigy baýlyklar ministrligi) we TEDAŞ-yň barlagyndan geçýär. Barlag hasabaty öňki kemçilikleriň häzirki ýagdaýyny öz içine alýar; yzarlanmadyk düzediş çäresi EPDK-nyň jeza çäresine öwrülýär.
- 06
Maýa goýum taslamalary: TEDAŞ tassyklamasy, eýeçiligi almak, kabul etmek, ýerine ýetirilen işler üçin töleg
Bäşinji ulanyş döwründe maýa goýum çägi hakyky bahada 1,5 esse ýokarlandyryldy, öz wagtynda amala aşyrylmadyk maýa goýum üçin jerime girizildi. Ýyllyk çägiň azyndan 65 göteriminiň deslapky kabuldan geçmegine garaşylýar.
- 07
Aktiwleri dolandyrmak we meýilleşdirilen tehniki hyzmat
Pudakda 557 müň transformator we 1,49 million kilometr liniýa ulanylýar. Bäşinji döwürde meýilleşdirilen tehniki hyzmatyň býudjeti hakyky bahada 2,1 esse ýokarlandyryldy; tehniki hyzmaty gijikdirýänler üçin jerime girizildi, tokaý içindäki liniýalara tehniki hyzmat her ýyl hökmany edildi.
- 08
Meýdan toparlary we iş buýruklary: näsazlyk, birikdirmek, hasaplaýjy, öçürmek we täzeden birikdirmek
Täjirçilik hiliniň möhletleri meýdan toparynyň iberilmegine bagly: energiýa birikdirmek şäherde 24 sagat, oba ýerinde 48 sagat; hasaplaýjyny çalyşmak 10 iş güni; enjama ýetirilen zyýany aradan aýyrmak 15 gün.
- 09
Sarp edijileriň ýüzlenmeleri, şikaýatlar we kanuny möhletler
Ýüzlenmeleri 15 iş gününiň dowamynda çözmek, enjama ýetirilen zyýan barada ýüzlenmäni 10 iş gününiň dowamynda seretmek öwez tölegine bagly standartlardyr. Şikaýatlar jaň merkezi, internet, CİMER (Türkiýäniň Prezidentiniň ýüzlenmeler merkezi), sarp edijiler boýunça araçylyk topary we EPDK arkaly gelýär.
- 10
Jaň merkezi (186): jaň, ses ýazgysy, hil bahalandyrmasy
Jaň merkeziniň işi hil koeffisiýentindäki sarp edijileriň kanagatlanmasy bölegine girýär. Garaşmak wagty, jogap bermegiň paýy we ilkinji jaňda çözüliş ölçenýär.
- 11
Zähmet howpsuzlygy we saglygy: elektrik işlerinde betbagtçylygyň öňüni almak
Ölüm bilen tamamlanan betbagtçylyk, hemişelik zähmete ukypsyzlyk we ýitirilen iş günleri hil koeffisiýentine gönüden-göni girýär. Potratçynyň işgärleri bilen bolan betbagtçylyk kompaniýanyň hasabyna ýazylýar.
- 12
Ýitgä we bikanun sarp etmä garşy göreş: ýüze çykarmak, nama, hasaplamak, kazyýet işi
Ýitgi we bikanun sarp etme boýunça maksat girdejini kadalaşdyrmagyň bir bölegidir. Hasaplaýyş möhleti 90 gün, resminamaly ýagdaýlarda iň köp 12 aý; nägilelik möhleti 6 aý.
- 13
Ylmy-barlag (Ar-Ge) we ÜR-GE taslamalaryny dolandyrmak
Taslamalar ýanwar we iýul döwürlerinde EPDK-nyň ylmy-barlag toparyna hödürlenýär; 2014–2024-nji ýyllarda pudakda 472 taslama kabul edildi.
- 14
Kadalaşdyryjy hasabatlaryň senenamasy
Täjirçilik hiliniň tablisalary her aý, öçme we aktiw tablisalary her ýyl 31-nji ýanwara çenli, öwez töleginiň ýerine ýetirilişi 30-njy aprele çenli Edara (EPDK) tabşyrylýar; ýitgi we bikanun sarp etme maglumatlary EBİS-e (EPDK-nyň hasabat ulgamy) iberilýär.
- 15
Potratçylary we kömekçi potratçylary dolandyrmak
Pudakdaky 65 müň işgäriň 38 müňi potratçylaryň düzüminde. Barlagda kömekçi potrat şertnamalary, ýerine ýetirilen işleriň namalary we hasap-fakturalar hödürlenýär; potratçylar bilen bolan betbagtçylyklar kompaniýanyň hasabyna ýazylýar.
- 16
Satyn alyş, bäsleşikler we şertnamalar
Satyn alyş we satuw amallary öz düzgünnamasyna boýun egýär we barlagyň predmetidir. Haýyş, bäsleşik, tassyklama, şertnama we gowşuryş bir akymda yzarlanmasa, çykdajynyň yzy ýitýär.
- 17
Işgärler: smena, nobatçylyk, ygtyýarnama resminamalary, işe kabul edilişden işden gidişe çenli
Öçmelere jogap bermek hepdäniň 7 güni, gije-gündiziň 24 sagady nobatçylyk tertibini talap edýär. Ygtyýarnama resminamalary, hökmany okuwlar we smena meýilnamasy bir senenamada yzarlanýar.
- 18
Hukuk: eýeçiligi almak baradaky işler, bikanun sarp etme işleri, şertnamalar boýunça netijenamalar
Eýeçiligi almak we serwitut baradaky kazyýet işleri maýa goýum senenamasyna, bikanun sarp etme işleri bolsa tölegleri ýygnamaga gönüden-göni täsir edýär.
- 19
Şäher häkimligi we infrastruktura bilen utgaşdyrmak, agaçlary kesip arassalamak
Gazuw işlerinde ýetirilen zeper we tokaý zolaklaryna üns berilmezligi öçmäniň dowamlylygyny artdyrýar. Utgaşdyryjy geňeşiň kararlary, gazuw rugsatnamalary we agaç kesip arassalamak maksatnamasy senenamada yzarlanmalydyr.
Cortex-iň gerimine girmeýän işler
Tanyşdyrylyşyň bu bölümi üýtgedilmän berilýär. Önümiň nämäni etmeýändigini bilmeýän alyjy onuň nämäni edýändigine-de ynanmaýar.
SCADA, öçmeleri dolandyryş ulgamy we hasap-faktura ulgamy däl
Ulgamy dolandyrmak, öçmeleri hasaba almak, hasaplaýjylaryň görkezijilerini almak we hasap-faktura bermek bar bolan ulgamlarda galýar; Cortex bu ulgamlaryň töweregindäki iş, işgär we kadalara laýyklyk gatlagyny dolandyrýar.
Kadalaşdyryjy talaplara laýyklygy yglan etmeýär
Binýat bar; haýsy borjuň nähili ýerine ýetirilýändigi her kompaniýa üçin aýratyn bahalandyrylýar.
Karar kabul etmeýär
Emeli aň teklip taýýarlaýar; öwez tölegi, maýa goýum, işgärler ýa-da çykdajy boýunça karar kabul etmeýär.
Islendik ulgama taýýar görnüşde birikmeýär
Birikdiriş gatlagy bar; gerimi her taslama üçin aýratyn kesgitlenýär.
Kadalaşdyryjy hukuk esasy
Bu sahypadaky pudak mowzuklary, möhletler we sanlar Cortex önüm toparynyň 2026-njy ýylyň sentýabryndaky pudak tanyşdyrylyşyndan alyndy. Kadalaşdyryjy hukuk esaslary aşakda görkezilýär; haýsy borjuň nähili ýerine ýetirilýändigi her edara üçin aýratyn bahalandyrylýar.
- Elektrik Piyasasında Dağıtım ve Perakende Satış Faaliyetlerine İlişkin Kalite Yönetmeliği (Elektrik bazarynda paýlaýyş we bölekleýin satuw işiniň hili hakynda düzgünnama; 6/6-A, 7, 9-A tablisalar; 26, 31, 33–35-nji maddalar)
- Elektrik Dağıtım Şirketleri Denetim Yönetmeliği (Elektrik paýlaýjy kompaniýalary barlamak hakynda düzgünnama; RG — Resmî Gazete, 02.12.2017/30258)
- Beşinci Uygulama Dönemi (bäşinji ulanyş döwri, 2026–2030) girdejini kadalaşdyrmak · TEDAŞ maýa goýum gözegçiligi we kabul etmek
- Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği (Elektrik bazarynda sarp edijilere hyzmat etmek hakynda düzgünnama)
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (6331 belgili Zähmet howpsuzlygy we saglygy hakynda kanun)
- EPDK 2025 Elektrik Piyasası Gelişim Raporu (EPDK-nyň 2025-nji ýyl üçin elektrik bazarynyň ösüşi baradaky hasabaty)
Ýygy berilýän soraglar
Öwrenmek näçe wagt alýar?
Öwrenmek hökman däl. Işgäriň ýanynda hemişe Cortex mugallymy bolýar. Ulanyjy näme etmek isleýändigini aýdýar ýa-da ýazýar; mugallym degişli ekrany açýar, ädimme-ädim görkezýär, zerur bolsa işi özi ýerine ýetirýär. Okuwy adamyň ygtyýarlygyna we etjek işine görä geçirýär.
Bar bolan ulgamlarymyz bilen birikdirilip bilnermi?
Daşky ulgamlar bilen birikmek üçin interfeýs gatlagy bar. Gerimi we möhleti garşy tarapdaky ulgamyň mümkinçiliklerine görä her taslama üçin aýratyn kesgitlenýär.
Bar bolan maglumatlarymyzy geçirip bolarmy?
Excel-den we şuňa meňzeş çeşmelerden geçirip bolýar; möhleti maglumatlaryň möçberi we çeşme maglumatlaryň tertibi kesgitleýär.
Emeli aň karar kabul edýärmi?
Ýok. Ol gysgaça mazmun we teklip taýýarlaýar; ulanmak baradaky karar ulanyja degişlidir we tassyklan adam ýazga geçirilýär. Adaty işleri özi ýerine ýetirýär, karar talap edýän meseleleri bolsa siziň tassyklamagyňyza hödürleýär.
Emeli aň üçin aýratyn töleg tölenýärmi?
Aýratyn abuna gerek däl. Edara öz üpjünçi hasabyny birikdirmegi saýlasa, çykdajy şol hasapda emele gelýär.
Öz pudagyňyzda nämäniň üýtgeýändigine bilelikde seredeliň
Önümiň doly beýany — 19 modul topary, 396 ekran — Cortex sahypasynda berilýär. Bu sahypa diňe „Elektrik paýlaýjy kompaniýa“ pudagyna degişli tarapy beýan edýär.